Σάββατο, 4 Φεβρουαρίου 2012

Η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί να βλάψει το μωρό μου


Ατμοσφαιρική ρύπανση: Μπορεί να βλάψει το μωρό μου;

Ατμοσφαιρικοί ρύποι, καπνός, αιωρούμενα σωματίδια που εισπνέετε, πόσο απειλούν την υγεία και τη φυσιολογική ανάπτυξη του μωρού που φέρνετε στον κόσμο; Τι πρέπει να γνωρίζετε και πώς μπορείτε να αμυνθείτε;

Της Μαρίας Καγκελίδου με τη συνεργασία της Πολυξένης Ταμπρατζή, παιδιάτρου
Στη διάρκεια της εγκυμοσύνης κάνουμε τα πάντα ώστε το μωρό μας να γεννηθεί υγιές και με τις καλύτερες προϋποθέσεις. Φροντίζουμε ιδιαίτερα τη διατροφή, το σώμα και την ψυχική μας υγεία. Στη σύγχρονη ζωή, όμως, παραμονεύουν και αόρατοι κίνδυνοι από τη μόλυνση του περιβάλλοντος, που προκαλούν η βιομηχανία, οι εξατμίσεις των αυτοκινήτων, τα εντομοκτόνα αλλά και οι οικιακές συσκευές. Σε μερικές μάλιστα περιπτώσεις, το έμβρυο απειλείται πριν καν τη σύλληψή του, καθώς η περιβαλλοντική μόλυνση επηρεάζει ακόμη και το ανθρώπινο σπέρμα. Τι μπορούμε λοιπόν να κάνουμε για να το προστατεύσουμε από τη μόλυνση του περιβάλλοντος;
Οι έρευνες που έχουν γίνει για τους κινδύνους από την ατμοσφαιρική ρύπανση στη διάρκεια της εγκυμοσύνσης είναι λίγες. Τα αποτελέσματά τους, όμως, δημιουργούν στους ειδικούς βάσιμες ανησυχίες. Πάντως, οι επιστήμονες επισημαίνουν πως εκατομμύρια υγιή παιδιά γεννιούνται κάθε χρόνο στις μεγαλουπόλεις του πλανήτη. Έτσι, πρώτη προτεραιότητά μας πρέπει να παραμείνει η καλή φροντίδα του εαυτού μας κατά τη διάρκεια της κύησης και ειδικότερα της διατροφής μας, της σωματικής και ψυχικής μας υγείας.

Κίνδυνοι από τη σύλληψη έως τη γέννηση
Πρόσφατες επιστημονικές μελέτες αποκάλυψαν πως η μόλυνση απειλεί το έμβρυο πριν καν τη σύλληψή του. Μπορεί μάλιστα να επηρεάσει ακόμα και το φύλο του. Συγκεκριμένα, η ατμοσφαιρική ρύπανση που προκαλούν οι βιομηχανικοί ρύποι και οι εξατμίσεις των αυτοκινήτων προκαλεί αλλαγές στο γενετικό υλικό που περιέχει το ανδρικό σπέρμα. Το υλικό αυτό σε συνδυασμό με το γυναικείο ωάριο δημιουργούν το έμβρυο. Τον περασμένο μήνα Βρετανοί επιστήμονες αποκάλυψαν πως η έκθεση στην ατμοσφαιρική μόλυνση και οι αλλαγές που αυτή προκαλεί στο σπέρμα αυξάνουν τις πιθανότητες να είναι το φύλο του παιδιού αρσενικό.
Οι μεταλλάξεις που προκαλεί στο ανδρικό σπέρμα η ρύπανση δεν αφορούν μόνο στον καθορισμό του φύλου του εμβρύου. Οι επιστήμονες πιστεύουν πως οι μεταλλάξεις αυτές είναι δυνατό να έχουν συνέπειες και για τη διαδικασία της δημιουργίας και στη συνέχεια της λειτουργίας των οργάνων του μωρού, οι οποίες δεν έχουν ακόμη διερευνηθεί.
Όμως, και κατά τη διάρκεια της κύησης η μόλυνση της ατμόσφαιρας μπορεί να αποβεί επιζήμια για το έμβρυο. Το μονοξείδιο του άνθρακα, τα μικροσωματίδια και άλλες βλαβερές ουσίες, που περιέχονται στην ατμόσφαιρα, μπορεί να προκαλέσουν σημαντικές βλάβες στο έμβρυο, αν και ο οργανισμός της εγκύου το προστατεύει μέχρι ενός σημείου. Χάρη στον πλακούντα τα έμβρυα λαμβάνουν 10 φορές λιγότερες ποσότητες βλαβερών ουσιών από την ατμόσφαιρα απ’ ό,τι η μητέρα τους. Όμως, οι αρνητικές συνέπειες που παρουσιάζονται στα νεογέννητα από τη μόλυνση είναι συγκρίσιμες με αυτές που παρουσιάζει η μητέρα τους.

Πιθανές συνέπειες
Ας δούμε τις συνέπειες που μπορεί να προκαλέσει η ατμοσφαρική ρύπανση στη διάρκεια της εγκυμοσύνης:

Μειωμένο βάρος
Το παιδί μπορεί να γεννηθεί με μειωμένο βάρος ή με περίμετρο κεφαλής μικρότερη από το φυσιολογικό. Η μόλυνση του περιβάλλοντος ευθύνεται σε ποσοστό 10% για τη γέννηση παιδιών με βάρος μικρότερο από το κανονικό ή περίμετρο κεφαλής μικρότερη από το φυσιολογικό. Σύμφωνα με τους ειδικούς, ένα νεογέννητο που έχει ολοκληρώσει το εννιάμηνο της κύησης πρέπει να ζυγίζει περίπου 3 κιλά. Εάν ζυγίζει λιγότερο από δυόμισι, τότε υπάρχουν αυξημένες πιθανότητες να αρρωστήσει. Τα νεογέννητα που γεννιούνται λιποβαρή έχουν επίσης και αυξημένα ποσοστά παιδικής θνησιμότητας.

Εγκεφαλικές βλάβες
Η μόλυνση από ατμοσφαιρικούς ρύπους μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στην οξυγόνωση του εμβρύου, με αποτέλεσμα να προκληθούν εγκεφαλικές βλάβες.

Βλάβες στα λεμφοκύτταρα του εμβρύου
Ειδικότερα, μειώνει τη χημική και κυτταρική ανοσία τους, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η πιθανότητα να παρουσιάσει το μωρό λοιμώξεις.

Αλλοίωση του γενετικού υλικού
Το γενετικό υλικό των κυττάρων του εμβρύου μπορεί να αλλοιωθεί, με αποτέλεσμα να αυξηθούν οι πιθανότητες να εμφανίσει καρκίνο στη μετέπειτα ζωή του.

Πρόωρος τοκετός
Είναι δυνατό να προκληθούν επιπλοκές που μπορεί να οδηγήσουν σε πρόωρο τοκετό.

Ρύπανση στο σπίτι
Οι πιθανοί κίνδυνοι παραμονεύουν ακόμα και στο ίδιο μας το σπίτι. Το κάπνισμα και η ακτινοβολία των οικιακών συσκευών είναι οι μεγαλύτεροι.
1. Το κάπνισμα
Η ρύπανση της ατμόσφαιρας του σπιτιού μας προκαλείται κατά πρώτο λόγο από το κάπνισμα. Οι συνέπειες για το έμβρυο από το ενεργητικό κάπνισμα της μητέρας είναι γνωστές. Όμως και το παθητικό κάπνισμα της μητέρας, η οποία εισπνέει τον καπνό άλλων μελών της οικογένειας και επισκεπτών, έχει σοβαρές συνέπειες για το έμβρυο.
Έχει αποδειχθεί πως το κάπνισμα μπορεί, όπως και η ατμοσφαιρική μόλυνση, να οδηγήσει στη γέννηση παιδιών με μειωμένο βάρος. Ο καπνός του τσιγάρου έχει επίσης αρνητικές συνέπειες στη δημιουργία των πνευμόνων του εμβρύου και τη μετέπειτα λειτουργία τους. Το μονοξείδιο του άνθρακα και οι άλλες βλαβερές ουσίες που περιέχει ο καπνός του τσιγάρου δημιουργούν προβλήματα στην πνευμονική λειτουργία των βρεφών, η οποία στη μετέπειτα ζωή τους θα υπολείπεται αυτής των παιδιών που γεννήθηκαν από μη-καπνίστριες ή κυοφορήθηκαν σε ένα περιβάλλον, το οποίο δεν ήταν μολυσμένο από τον καπνό του τσιγάρου. Το κάπνισμα ευθύνεται επίσης για την εμφάνιση άσθματος. Έχει αποδειχθεί ότι όχι μόνο τα παιδιά αλλά και τα εγγόνια των καπνιστριών έχουν προδιάθεση στο άσθμα, ακόμη και εάν η ασθένεια αυτή -που σε μεγάλο βαθμό είναι κληρονομική- δεν παρουσιάζεται στην οικογένειά τους.
2. Οικιακές συσκευές - οι μεγάλοι άγνωστοι
Κάθε μέρα νέα ανησυχητικά στοιχεία σχετικά με τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στον οργανισμό μας η ακτινοβολία που εκπέμπουν συσκευές, όπως κινητά τηλέφωνα, τηλεοράσεις και φούρνοι μικρο-κυμάτων, έρχονται στο προσκήνιο. Καθώς οι συσκευές αυτές μπήκαν στη ζωή μας τις τελευταίες δύο μόλις δεκαετίες, δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για τις επιβλαβείς συνέπειες που μπορεί να έχουν για το έμβρυο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Οι ειδικοί επισημαίνουν πως, ειδικά κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης, θα πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικές, να τηρούμε όλους τους κανονισμούς ασφαλείας και να αποφεύγουμε την έκθεσή μας στην ακτινοβολία αυτή, όσο είναι δυνατό.

Τι μπορώ να κάνω
Στην Ελλάδα, οι συζητήσεις για τη μείωση των ατμοσφαιρικών ρύπων δεν έχουν αρχίσει ακόμη να λαμβάνουν υπόψη τους κινδύνους που αυτοί ενέχουν για τα αγέννητα Ελληνόπουλα -στις Ηνωμένες Πολιτείες, αντίθετα, χρησιμοποιούνται ως επιχείρημα για τη μείωση των εκπομπών ρύπων κατά 33%.
Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες προφυλάξεις που μπορούμε να πάρουμε, για να μειώσουμε τις συνέπειες των βλαβερών ουσιών στην ατμόσφαιρα για το έμβρυο:
Κόψτε το κάπνισμα και απαγορεύστε το διά ροπάλου στο σπίτι σας
Αποφύγετε τους γεμάτους καπνό χώρους
Επιλέξτε το Σαββατοκύριακο για να επισκεφθείτε περιοχές που παρουσιάζουν υψηλά επίπεδα ατμοσφαιρικής μόλυνσης.
Αποφύγετε τα αποσμητικά χώρου και τα εντομοκτόνα
Προσέξτε ιδιαίτερα το προϊόντα οικιακού καθαρισμού, καθώς περιέχουν ισχυρά χημικά. Μην τα χρησιμοποιείτε και αποφεύγετε να παραμένετε σε χώρους όπου μόλις έγινε χρήση τους. ιδιαίτερη προσοχή θέλουν τα προϊόντα οικιακού καθαρισμού.
Μην παρακολουθείτε τηλεόραση από κοντά και αποφεύγετε να στέκεστε κοντά στο φούρνο μικροκυμάτων, όταν αυτός βρίσκεται σε λειτουργία.
Αποδράστε στην εξοχή και απολαύστε τη. Θα κάνει καλό τόσο σ' εσάς όσο και στο μωρό σας.
Εξακολουθείτε να τρέφεστε υγιεινά και να φροντίζετε τον εαυτό σας.
Εάν έχετε συγκεκριμένες ερωτήσεις σχετικά με τους κινδύνους που μπορεί να παρουσιαστούν για το μωρό σας από την ατμόσφαιρα στην εργασία -π.χ. εάν δουλεύετε σε ένα εργοστάσιο όπου γίνεται χρήση βαρέων χημικών- συμβουλευθείτε το γιατρό σας

H ατμοσφαιρική μόλυνση στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα οι «παραδοσιακοί» ατμοσφαιρικοί ρύποι, όπως το διοξείδιο του άνθρακα, έχουν αντιμετωπιστεί πριν από μία και πλέον δεκαετία. Τη θέση τους, όμως, έχουν πάρει οι «μοντέρνοι» ρύποι, όπως το όζον, ο μόλυβδος και τα αιωρούμενα σωματίδια, που παρουσιάζουν ιδιαίτερη έξαρση τα τελευταία χρόνια.
Όπως είναι αναμενόμενο, η ατμοσφαιρική μόλυνση στη χώρα μας παρουσιάζει έξαρση στα μεγάλα αστικά κέντρα και ιδιαίτερα στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Όμως, κάθε περιοχή υποφέρει από τους δικούς της ρύπους. Για παράδειγμα, μετρήσεις έχουν δείξει πως ιδιαίτερα επιβαρυμένη από την παρουσία αιρωτούμενων σωματιδίων είναι η ατμόσφαιρα στην κεντρική Θεσσαλονίκη, ενώ στην Αττική προβλήματα υπάρχουν στη Λυκόβρυση, το Μαρούσι και την οδό Αριστοτέλους στο κέντρο της πόλης.
Τα επίπεδα της μόλυνσης εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες, όπως την ημέρα της εβδομάδας και την εποχή του έτους. Τα επίπεδα όλων των ρύπων στα αστικά κέντρα της χώρας μας είναι μειωμένα τα Σαββατοκύριακα, καθώς η κίνηση των αυτοκινήτων μειώνεται και οι βιομηχανίες αργούν, ενώ το αεράκι βοηθά να καθαρίσει η ατμόσφαιρα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου